AvukatBurada.com.tr
Avukat mısınız?

Ücretsiz profilinizi oluşturun; müvekkiller size doğrudan ulaşsın.

Tazminat Hukuku

İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır? SGK Hakları, Kusur, Arabuluculuk ve Süre

Kısa cevap: İş kazası, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılan durumlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır.

Güncellendi: 22 Kasım 2026 7 dk okuma 52 okunma
Makale

Kısa cevap: İş kazası, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılan durumlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır. SGK'nın karşılamadığı zararlar için işverenden maddi ve manevi tazminat istenebilir; bu davalar dava şartı arabuluculuğa tabi değildir (7036 s. Kanun m.3) ve doğrudan iş mahkemesinde açılır. Yargıtay uygulamasında işverene karşı talepler 10 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146).

Hangi olaylar iş kazası sayılır?

Kanun, kazanın meydana geldiği anı esas alır. Olay şu durumlardan birinde gerçekleşmişse iş kazasıdır:

  • sigortalı işyerinde bulunduğu sırada,
  • işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle,
  • görevle işyeri dışında başka bir yere gönderildiğinde, asıl işini yapmadan geçen zamanlarda,
  • emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
  • işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak gidiş gelişte.

Servis kazaları ve görev yolculuğundaki trafik kazaları bu nedenle iş kazası sayılır. Kendi aracınızla evden işe giderken yaşanan kaza ise kural olarak bu kapsamın dışında kalır.

Kaza SGK'ye ne zaman bildirilmeli?

İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK'ye ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 s. Kanun m.13). Geç bildirimde işveren idari para cezasıyla karşılaşır ve bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden alınır. İşveren hiç bildirmezse SGK'ye kendiniz başvurabilirsiniz; Kurum olayı iş kazası saymazsa iş mahkemesinde tespit davası açılır. Hastanede olayın işyerinde olduğunu söylemeniz ve bunun kayda geçmesi ileride ispatı kolaylaştırır.

SGK hangi ödemeleri yapar?

ÖdemeŞartıNot
Geçici iş göremezlik ödeneğiİstirahat raporuİlk günden ödenir; ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı
Sürekli iş göremezlik geliriMeslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 kaybıOranı SGK sağlık kurulu belirler; itiraz edilebilir
Ölüm geliriKazada ölümHak sahiplerine bağlanır
Sağlık hizmetleriKazaya bağlı tedaviKurum tarafından karşılanır
Tabloyu yatay kaydırabilirsiniz

İşverenden hangi maddi tazminatlar istenir?

SGK ödemeleri zararın tamamını karşılamaz. Aradaki fark işverenden istenir:

  • İş göremezlik zararı: Yaş, ücret, maluliyet oranı ve kusur dikkate alınarak aktüerya bilirkişisince hesaplanan kazanç kaybı.
  • Bakıcı ve tedavi giderleri: SGK'nın karşılamadığı kısım.
  • Destekten yoksun kalma: Ölümlü kazada eş, çocuklar ve ölenin fiilen baktığı kişiler için (TBK m.53).
  • Cenaze giderleri.

31 Temmuz 2026'dan sonraki kazalarda, iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatının karar tarihine kadarki dönemine olay tarihinden, sonraki dönemine karar tarihinden faiz işler (7589 sayılı Kanunla değişik TBK m.55).

Manevi tazminat ne zaman istenir?

Kazanın yarattığı acı ve sıkıntı için işçi, ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınları manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56). Tutarı hâkim; yaralanmanın ağırlığına, tarafların kusuruna ve ekonomik durumlarına göre belirler. SGK'nın yaptığı ödemeler manevi tazminattan düşülmez.

Kusur nasıl paylaştırılır?

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği için gerekli her önlemi almak, eğitim vermek, koruyucu donanım sağlamak ve kullanılıp kullanılmadığını denetlemekle yükümlüdür (TBK m.417, 6331 s. Kanun). Mahkeme, iş güvenliği alanındaki bilirkişiden aldığı raporla işverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişilerin kusurunu oranlar. İşçinin kendi kusuru, örneğin talimata aykırı davranması, müterafik kusur olarak tazminatı indirir (TBK m.52). Ancak işçinin hatalı davranışı işverenin denetim eksikliğinden kaynaklanıyorsa kusurun ağırlığı işverende kalabilir.

SGK'nın ödedikleri tazminattan düşülür mü?

Kaza işverenin kastından veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılığından kaynaklanmışsa SGK, bağladığı gelirlerin ilk peşin sermaye değerini ve yaptığı harcamaları işverenin kusuru oranında ondan geri ister (5510 s. Kanun m.21). Buna rücu denir. Aynı zararın iki kez ödenmemesi için, işçinin işverenden istediği maddi tazminattan SGK'nın rücu edebileceği kısım düşülür. Bu yüzden hesap raporunda SGK gelir kayıtlarının dosyaya getirilmesi gerekir.

Arabulucuya gitmek gerekir mi, dava nerede açılır?

İşçilik alacaklarının çoğunda arabulucuya başvurmak dava şartıdır; iş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları ise bu kuralın dışındadır (7036 s. Kanun m.3). Davaya iş mahkemesi bakar (m.5). Davalının yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın veya zararın gerçekleştiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir (m.6). Alt işveren işçisiyseniz asıl işveren de birlikte sorumludur.

Zamanaşımı ne zaman başlar?

İşverenin işçiyi koruma borcu iş sözleşmesinden doğduğu için Yargıtay, işverene karşı tazminat taleplerinde 10 yıllık genel zamanaşımını uygular. Süre çoğu zaman kaza tarihinden değil, zararın kesin olarak öğrenildiği tarihten, yani sürekli iş göremezlik oranının kesinleştiği tarihten başlar (Yargıtay 10. HD, E. 2023/7917, K. 2024/8940). Ölümlü kazada yakınlar için başlangıç kural olarak ölüm tarihidir. Tedavi bitmeden ve oran belli olmadan tazminat konusunda anlaşma yapmamak, hak kaybını önlemenin en basit yoludur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bu makaleyi paylaşın Doğru bilginin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayın.
Paylaş
Avukatla iletişim

Hukuki yardıma mı ihtiyacınız var?

Av. Mehmet Yalçın ile görüşerek dosyanız hakkında bilgi alabilirsiniz. Her dosyanın kendine özgü olduğunu unutmayın.

Yasal Sorumluluk Bilgilendirmesi

Bu makale Av. Mehmet Yalçın tarafından hazırlanmıştır. Makalenin içeriği, doğruluğu ve güncelliği ile ilgili tüm hukuki sorumluluk yazara (avukata) aittir. AvukatBurada.com.tr platformu bu içerikten kaynaklanabilecek hiçbir hukuki sorumluluk kabul etmez. Yazar profilini görüntüle.