AvukatBurada.com.tr
Avukat mısınız?

Ücretsiz profilinizi oluşturun; müvekkiller size doğrudan ulaşsın.

Aile Hukuku

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır? Dilekçe, Mahkeme ve Aşamalar

Kısa cevap: Çekişmeli boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da eşlerin davadan önce son altı ay birlikte oturduğu yerdeki aile mahkemesine verilen bir dilekçeyle açılır (TMK m.168).

Güncellendi: 22 Kasım 2026 7 dk okuma 42 okunma
Makale

Kısa cevap: Çekişmeli boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da eşlerin davadan önce son altı ay birlikte oturduğu yerdeki aile mahkemesine verilen bir dilekçeyle açılır (TMK m.168). Dilekçede kanunda sayılan boşanma sebeplerinden en az birine (TMK m.161-166) dayanmanız ve olayları delilleriyle birlikte somut olarak anlatmanız gerekir. Diğer eşin boşanmayı kabul etmesi şart değildir.

Dava dilekçesine neler yazılmalı?

Dilekçenin genel unsurları HMK m.119'da sayılır. Boşanma davasında bunlara ek olarak taleplerin tek tek yazılması önem taşır. Dilekçede en azından şunlar bulunmalıdır:

  • Mahkemenin adı, tarafların kimlik, T.C. kimlik numarası ve adres bilgileri,
  • Dayanılan boşanma sebebi ve ilgili kanun maddesi,
  • Evlilik boyunca yaşanan olayların tarih ve yer belirtilerek sırayla anlatılması,
  • Her olayın hangi delille ispatlanacağı (tanık adları, belgeler, kayıtlar),
  • Talepler: boşanma, velayet, kişisel ilişki, nafaka, maddi ve manevi tazminat, faiz,
  • Dava süresince istenen geçici önlemler.

"Aramızda şiddetli geçimsizlik var" gibi genel cümleler kusurun belirlenmesine yetmez. Dilekçeler aşaması bittikten sonra yeni vakıa ileri sürmek kural olarak sınırlıdır (HMK m.141). Bu nedenle olayları baştan eksiksiz yazmak gerekir.

Hangi sebeplere dayanabilirsiniz?

Boşanma sebepleri kanunda sınırlı olarak sayılmıştır:

  • Zina (m.161): Öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde dava açılmalıdır; affeden eş bu sebebe dayanamaz.
  • Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (m.162): Aynı süreler ve af kuralı geçerlidir.
  • Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163).
  • Terk (m.164): En az altı ay süren ayrılık ve hâkim ya da noter aracılığıyla yapılan ihtar gerekir.
  • Akıl hastalığı (m.165): İyileşmenin olanaksız olduğu resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmelidir.
  • Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m.166/1): Uygulamada en sık başvurulan sebeptir.
  • Ortak hayatın yeniden kurulamaması (m.166/4): Daha önce açılan boşanma davası reddedilmiş, ret kararının kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçmiş ve eşler yeniden bir araya gelmemişse uygulanır. Bu süre 7532 sayılı Kanunla 2024'te üç yıldan bir yıla indirilmiştir.

Dava hangi mahkemede açılır?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi kurulmamış yerlerde dava, asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür. Yetkili mahkeme konusunda TMK m.168 size seçim hakkı tanır: eşlerden birinin yerleşim yeri ya da son altı ay birlikte oturulan yer. Yani kendi yaşadığınız şehirde de dava açabilirsiniz. Bu yetki uygulamada kesin yetki sayılmadığından, karşı tarafın yetki itirazını cevap dilekçesinde yapması gerekir.

Dava hangi aşamalardan geçer?

AşamaNe yapılır?Süre
DilekçelerCevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri verilirHer biri tebliğden itibaren 2 hafta
Ön incelemeUyuşmazlık noktaları belirlenir, eksik deliller tamamlatılır, taraflar sulhe teşvik edilirDosyaya göre değişir
TahkikatTanıklar dinlenir, kayıtlar getirtilir, gerekirse sosyal inceleme yapılırDosyaya göre değişir
KararBoşanma, kusur, velayet, nafaka ve tazminat hakkında hüküm kurulurTahkikat bitince
İstinafBölge adliye mahkemesi dosyayı incelerGerekçeli kararın tebliğinden 2 hafta
TemyizYargıtay incelemesiBölge adliye kararının tebliğinden 2 hafta
Tabloyu yatay kaydırabilirsiniz

Cevap süresi, haklı bir sebep varsa bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere uzatılabilir (HMK m.127). Davalı eş, cevap dilekçesiyle birlikte karşı boşanma davası da açabilir; iki dava aynı dosyada görülür.

Hangi deliller kullanılabilir?

Boşanma davalarında en çok tanık beyanlarına başvurulur. Bunun yanında mesaj ve e-posta yazışmaları, hastane raporları, kolluk ve savcılık kayıtları, banka hareketleri ve çocuk varsa sosyal inceleme raporu kullanılır. Delillerin dilekçelerle birlikte bildirilmesi gerekir. Eşin telefonuna izinsiz girmek gibi hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller mahkemece dikkate alınamaz (HMK m.189/2) ve ayrıca suç oluşturabilir.

Dava sürerken nafaka ve çocuklar ne olacak?

Dava açılınca hâkim, yargılama boyunca gerekli olan geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Bu kapsamda eş ve çocuklar için tedbir nafakası, çocukların geçici olarak kimin yanında kalacağı, diğer ebeveynle görüşme düzeni ve ortak konutun kullanımı belirlenir. Şiddet veya tehdit varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında ayrıca koruma kararı istenebilir.

Dava ne kadar sürer?

Ortalama bir süre vermek yanıltıcı olur; süre dosyaya göre değişir. Tebligatın ne kadar sürede yapıldığı, tanık sayısı, sosyal inceleme veya bilirkişi gerekip gerekmediği ve kararın istinaf ile temyiz aşamalarından geçip geçmediği belirleyicidir. 7589 sayılı Kanunla HMK m.147'ye eklenen hükme göre iki duruşma arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemez; zorunlu hâllerde hâkim gerekçe göstererek daha uzun süre verebilir.

Dava sırasında anlaşırsanız ne olur?

Çekişmeli başlayan dava, yargılamanın her aşamasında anlaşmaya dönüşebilir. Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler boşanmanın tüm sonuçlarında uzlaşıp hâkim önünde bizzat beyanda bulunursa dava, TMK m.166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanabilir.

Boşanma kararı ne zaman hüküm doğurur?

Boşanma, karar kesinleştiğinde gerçekleşmiş olur ve nüfus kaydı bundan sonra değişir. Boşanma davasında istenmeyen maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası için öngörülen bir yıllık zamanaşımı süresi de kesinleşme tarihinden başlar (TMK m.178).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bu makaleyi paylaşın Doğru bilginin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayın.
Paylaş
Avukatla iletişim

Hukuki yardıma mı ihtiyacınız var?

Av. Elif Sena Bilgiç Yalçın ile görüşerek dosyanız hakkında bilgi alabilirsiniz. Her dosyanın kendine özgü olduğunu unutmayın.

Yasal Sorumluluk Bilgilendirmesi

Bu makale Av. Elif Sena Bilgiç Yalçın tarafından hazırlanmıştır. Makalenin içeriği, doğruluğu ve güncelliği ile ilgili tüm hukuki sorumluluk yazara (avukata) aittir. AvukatBurada.com.tr platformu bu içerikten kaynaklanabilecek hiçbir hukuki sorumluluk kabul etmez. Yazar profilini görüntüle.