AvukatBurada.com.tr
Avukat mısınız?

Ücretsiz profilinizi oluşturun; müvekkiller size doğrudan ulaşsın.

Aile Hukuku

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat: Şartlar, Miktar ve Süre

Boşanmada maddi ve manevi tazminatın şartları, kusurların karşılaştırılması, tutarın belirlenmesi, toptan veya irat ödeme ve bir yıllık süre.

Güncellendi: 22 Kasım 2026 7 dk okuma 40 okunma
Makale

Kısa cevap: Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş maddi tazminat, boşanmaya yol açan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise kusurlu eşten manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174). Talep boşanma davası içinde ya da boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla ileri sürülmelidir (TMK m.178).

Tazminat istemek için hangi şartlar aranır?

  • Boşanmaya karar verilmiş olması,
  • Tazminat ödeyecek eşin kusurlu olması,
  • Tazminat isteyen eşin kusursuz veya diğerine göre daha az kusurlu olması,
  • Maddi tazminatta bir menfaat kaybı, manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı bulunması,
  • Zararın boşanmaya yol açan olaylarla bağlantılı olması,
  • Talepte bulunulması; hâkim tazminata kendiliğinden hükmetmez.

Maddi ve manevi tazminat arasında ne fark var?

 Maddi tazminatManevi tazminat
DayanakTMK m.174/1TMK m.174/2
Neyi karşılar?Evliliğin sağladığı ekonomik imkânların kaybınıKişilik hakkına yapılan saldırının yarattığı acı ve üzüntüyü
Kim isteyebilir?Kusursuz veya daha az kusurlu eşKişilik hakkı zedelenen ve diğerine göre daha az kusurlu eş
Ödeme biçimiToptan ya da irat (TMK m.176/1)Yalnızca toptan; irat olarak ödenemez (TMK m.176/2)
Tabloyu yatay kaydırabilirsiniz

Kusurlar nasıl karşılaştırılır?

Mahkeme önce her eşin kusurlu davranışlarını ayrı ayrı belirler, sonra bunları birbiriyle tartar. Tazminat isteyebilmek için tamamen kusursuz olmanız gerekmez; karşı tarafa göre daha az kusurlu olmanız yeterlidir. Eşit kusur hâlinde iki taraf da birbirinden tazminat isteyemez. Daha ağır kusurlu bulunan eşin talebi ise reddedilir. Kusur, ancak tanık beyanı, yazışma, rapor gibi delillerle ispatlanan olaylara dayanılarak belirlenir; ispatlanamayan bir iddia kusur hesabına girmez.

Örneğin bir eş diğerine sürekli hakaret etmiş, diğeri ise ortak konutu haber vermeden terk etmişse, mahkeme bu iki davranışın ağırlığını karşılaştırır. Hakaret daha ağır bulunursa, terk eden eş daha az kusurlu sayılarak tazminat isteyebilir.

Maddi tazminat hangi kayıpları karşılar?

Maddi tazminat, evlilik sürseydi elde edilecek güvencelerin boşanmayla kaybedilmesini telafi etmeye yöneliktir. Uygulamada şu kayıplar dikkate alınır:

  • Ortak konutta barınma imkânının sona ermesi,
  • Diğer eşin geliriyle sürdürülen yaşam standardının düşmesi,
  • Eş üzerinden yararlanılan sağlık ve sosyal güvenlik imkânlarının kaybı,
  • Diğer eşin yasal mirasçısı olma beklentisinin ortadan kalkması.

Yoksulluk nafakasından farklı olarak, maddi tazminat için yoksulluğa düşmeniz gerekmez.

Manevi tazminat hangi durumlarda istenir?

Manevi tazminatın şartı, boşanmaya neden olan olayların kişilik hakkınıza saldırı niteliği taşımasıdır. Fiziksel şiddet, ağır hakaret ve aşağılama, tehdit, sadakatsizlik, eşi aile veya çevre önünde küçük düşürme bu kapsamda sık görülen örneklerdir. Her kusurlu davranış kişilik hakkına saldırı sayılmaz; olayın ağırlığı ve etkisi ayrıca değerlendirilir.

Tazminatın miktarı neye göre belirlenir?

Kanun sabit bir tutar öngörmez; "uygun" bir miktara hükmedilmesini ister. Hâkim, hakkaniyete göre (TMK m.4) karar verirken şunları göz önünde tutar:

  • Kusurun ağırlığı ve iki eşin kusur dengesi,
  • Tarafların ekonomik ve sosyal durumu,
  • Evliliğin süresi, tarafların yaşı ve çalışma imkânı,
  • Kişilik hakkına saldırının niteliği ve etkisi,
  • Paranın alım gücü.

Tazminat, bir zenginleşme aracı olarak görülmez. Mahkeme talep edilen miktardan fazlasına da karar veremez (HMK m.26).

Tazminat nasıl ödenir?

Hâkim maddi tazminatın toptan ödenmesine ya da durumun gereklerine göre irat, yani dönemsel ödeme biçiminde ödenmesine karar verebilir. İrat biçiminde ödenen maddi tazminat, alacaklı eşin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer (TMK m.176/3). Manevi tazminat ise her zaman toptan ödenir. Boşanmayla birlikte hükmedilen tazminata, faiz istenmişse boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren faiz işletilir. Ödeme yapılmazsa kesinleşen karar ilamlı icra yoluyla takip edilebilir.

Tazminat ne zamana kadar istenebilir?

Boşanma davasında istenmeyen maddi ve manevi tazminat, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Bu süre hâkim tarafından kendiliğinden değil, karşı tarafın itirazı üzerine dikkate alınır; yine de süreyi beklemeden harekete geçmek gerekir. Mal rejiminden doğan katılma alacağı ve ziynet alacağı bu bir yıllık süreye tabi değildir; bunlar için genel on yıllık süre uygulanır. Boşanma davası içinde istenen tazminat boşanmanın eki sayıldığından bunun için ayrıca harç alınmaz; ayrı davada ise istenen tutar üzerinden harç ödenir.

Anlaşmalı boşanmada tazminat nasıl düzenlenir?

Anlaşmalı boşanmada eşler, boşanmanın mali sonuçlarını protokolde düzenler ve hâkim bu düzenlemeyi uygun bulmalıdır (TMK m.166/3). Protokolde tazminat tutarı ve ödeme biçimi yazılabilir ya da tarafların birbirinden tazminat istemediği belirtilebilir. Açık ve kayıtsız bir feragat varsa, bir yıllık süre dolmamış olsa bile sonradan tazminat davası açılamaz. Protokolün bu konuda hiçbir şey söylememesi ise ileride tartışmaya yol açabilir. Bu nedenle tazminat konusunun protokolde açıkça düzenlenmesi gerekir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bu makaleyi paylaşın Doğru bilginin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayın.
Paylaş
Avukatla iletişim

Hukuki yardıma mı ihtiyacınız var?

Av. Elif Sena Bilgiç Yalçın ile görüşerek dosyanız hakkında bilgi alabilirsiniz. Her dosyanın kendine özgü olduğunu unutmayın.

Yasal Sorumluluk Bilgilendirmesi

Bu makale Av. Elif Sena Bilgiç Yalçın tarafından hazırlanmıştır. Makalenin içeriği, doğruluğu ve güncelliği ile ilgili tüm hukuki sorumluluk yazara (avukata) aittir. AvukatBurada.com.tr platformu bu içerikten kaynaklanabilecek hiçbir hukuki sorumluluk kabul etmez. Yazar profilini görüntüle.