Evlendikten ne kadar sonra boşanma davası açılabilir? Yeni evlenen eşler, evliliklerinin üzerinden henüz birkaç ay geçmiş olsa bile boşanma davası açabilir mi? Boşanmak için mutlaka 1 yıl evli kalmak gerekir mi?
Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma davası açabilmek için evliliğin belirli bir süre devam etmiş olması şart değildir. Ancak anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Çekişmeli boşanma davalarında ise kanunda öngörülen boşanma sebeplerinin bulunması hâlinde 1 yıllık bekleme süresi aranmaz.
Bu nedenle evlendikten birkaç gün, birkaç hafta veya birkaç ay sonra dahi şartları varsa boşanma davası açılması mümkündür. Burada önemli olan evlilik süresinden ziyade boşanma sebebinin hukuken mevcut olup olmadığıdır.
1. Evlendikten Hemen Sonra Boşanma Davası Açılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu’nda boşanma davası açabilmek için evlilik tarihinden itibaren geçmesi gereken asgari bir süre öngörülmemiştir.
Evlilik birliğinin kurulmasından kısa süre sonra eşler arasında ciddi anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi, fiziksel veya psikolojik şiddet uygulaması, hakaret etmesi, ortak hayatı sürdürmeyi imkânsız hâle getiren davranışlarda bulunması gibi durumlar boşanma davasına konu olabilir.
- Evlendikten 1 ay sonra şiddetli geçimsizlik yaşanması,
- Evlilikten kısa süre sonra fiziksel veya psikolojik şiddet uygulanması,
- Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranması,
- Eşlerden birinin diğer eşe hakaret etmesi veya onur kırıcı davranışlarda bulunması,
- Eşlerin ortak hayatı sürdürmelerinin kendilerinden beklenemeyecek hâle gelmesi, somut olayın özelliklerine göre boşanma davası açılmasını gerektirebilir.
Ancak boşanma sebebinin varlığı ve iddiaların ispatlanması önemlidir. Özellikle evlilik süresi çok kısa olan dosyalarda mahkeme, tarafların kusur durumlarını ve evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığını somut olay üzerinden değerlendirir.
2. 1 Yıl Dolmadan Boşanma Davası Açılabilir mi?
1 yıllık evlilik süresi şartı yalnızca Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen anlaşmalı boşanma bakımından geçerlidir.
Başka bir ifadeyle, eşlerin anlaşmalı boşanabilmesi için evliliklerinin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Buna karşılık çekişmeli boşanma davası açmak isteyen eşlerin 1 yıl beklemesine gerek yoktur.
Örneğin 3 aylık evli bir kişi, eşinin kendisine şiddet uygulaması veya sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle kanuni şartların bulunması hâlinde çekişmeli boşanma davası açabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, evliliğin kısa sürmesinin tek başına boşanma sebebi olmadığıdır. Boşanma talebinin kanunda düzenlenen sebeplere ve somut olayın koşullarına dayanması gerekir.
3. Anlaşmalı Boşanma İçin 1 Yıl Beklemek Zorunlu mu?
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması zorunludur.
Anlaşmalı boşanma için ayrıca şu şartların da bulunması gerekir:
- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurmalı veya eşlerden biri diğerinin açtığı boşanma davasını kabul etmelidir.
- Hâkim, tarafları bizzat dinlemeli ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
- Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda taraflarca kabul edilen düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.
Dolayısıyla 6 aylık evli olan eşler boşanma konusunda tamamen anlaşmış olsalar bile TMK 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
Bununla birlikte tarafların 1 yıllık süre dolmadan çekişmeli boşanma davası açmalarına engel bulunmamaktadır. Kanuni koşulları oluştuğunda bu dava, tarafların anlaşması ve diğer şartların gerçekleşmesiyle anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir.
4. 6 Aylık veya 3 Aylık Evlilikte Boşanma Davası Açılabilir mi?
6 aylık, 3 aylık, hatta birkaç haftalık evliliklerde dahi çekişmeli boşanma davası açılabilir.
Özellikle kısa süreli evliliklerde eşlerin birbirlerine karşı davranışları, evlilik öncesinde bilinmeyen hususların ortaya çıkması, aile müdahaleleri, şiddet, hakaret ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar boşanma uyuşmazlıklarının temelini oluşturabilir.
Ancak her evlilik anlaşmazlığı doğrudan boşanma kararı verilmesini gerektirmez. Mahkeme, ileri sürülen olayların evlilik birliğini temelinden sarsacak ağırlıkta olup olmadığını ve tarafların kusur durumlarını değerlendirir.
Bu nedenle kısa süreli evliliklerde boşanma davası açmadan önce olayların hukuki açıdan değerlendirilmesi ve delillerin doğru şekilde hazırlanması önemlidir.
5. Kısa Süreli Evliliklerde Nafaka ve Tazminat Alınabilir mi?
Evliliğin kısa sürmesi, boşanma davasında nafaka veya tazminat talep edilmesine tek başına engel değildir.
Ancak nafaka ve tazminat taleplerinin kabul edilmesi için Türk Medeni Kanunu’nda aranan şartların gerçekleşmesi gerekir.
Yoksulluk nafakası: TMK 175. madde kapsamında boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak koşuluyla nafaka talep edebilir. Evliliğin kısa sürmesi tek başına yoksulluk nafakasına engel değildir.
Maddi ve manevi tazminat: TMK 174. madde kapsamında boşanmaya neden olan olaylarda kusursuz veya daha az kusurlu olan taraf, kanundaki diğer koşulların da bulunması hâlinde maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
Özellikle birkaç ay süren evliliklerde nafaka ve tazminat değerlendirmesi yapılırken tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur oranları ve somut olayın özellikleri dikkate alınır.
6. Evlendikten Kısa Süre Sonra Boşanma Davasında Mahkeme Nelere Dikkat Eder?
Evliliğin kısa süre içerisinde sona ermek istenmesi, mahkemenin olayları daha ayrıntılı değerlendirmesini gerektirebilir.
Boşanma davasında mahkeme özellikle şu hususları inceler:
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığı,
- Tarafların birbirlerine karşı davranışları,
- Eşlerin kusur durumları,
- İddia edilen olayların tanık, mesaj, belge ve diğer hukuka uygun delillerle ispatlanıp ispatlanamadığı,
- Ortak hayatın devamının taraflardan beklenip beklenemeyeceği,
- Varsa çocukların velayeti ve üstün yararı.
Önemli olan yalnızca evliliğin ne kadar sürdüğü değil, boşanmaya neden olan olayların hukuki niteliğidir.
7. İzmir’de Boşanma Davası Açmak İsteyenler Nelere Dikkat Etmeli?
İzmir’de boşanma davası açmayı düşünen kişilerin öncelikle anlaşmalı veya çekişmeli boşanma seçeneklerinden hangisinin kendi durumlarına uygun olduğunu belirlemesi gerekir.
Özellikle kısa süreli evliliklerde boşanma sebebinin doğru belirlenmesi, delillerin hukuka uygun şekilde hazırlanması, nafaka ve tazminat taleplerinin doğru oluşturulması ve dava stratejisinin dikkatle planlanması önem taşır.
İzmir boşanma avukatı desteğiyle dava öncesinde hukuki değerlendirme yapılması, hak kayıplarının önlenmesine yardımcı olabilir.
İzmir merkez başta olmak üzere Konak, Bayraklı, Karşıyaka, Bornova, Buca, Karabağlar, Gaziemir, Balçova, Narlıdere ve Güzelbahçe ilçelerinde boşanma hukuku kapsamında hukuki destek alınması mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Evlendikten kaç gün sonra boşanma davası açılabilir?
Boşanma davası açmak için belirli bir gün veya ay beklenmesi gerekmez. Kanuni boşanma sebeplerinin bulunması hâlinde evlilikten hemen sonra çekişmeli boşanma davası açılabilir.
2. 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma mümkün mü?
Hayır. TMK 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir.
3. 3 aylık evlilikte boşanma davası açılabilir mi?
Evet. Boşanma sebeplerinin bulunması hâlinde 3 aylık evlilikte çekişmeli boşanma davası açılabilir.
4. 6 aylık evlilikte eşler boşanma konusunda anlaşırsa ne olur?
Eşler 1 yıllık süre dolmadan anlaşmalı boşanma kararı alamaz. Ancak şartları varsa çekişmeli boşanma davası açabilirler.
5. 1 yıllık evlilik süresi hangi tarihten itibaren hesaplanır?
Evlilik süresi resmi nikâhın yapıldığı tarihten itibaren hesaplanır. Düğün veya birlikte yaşamaya başlama tarihi esas alınmaz.
6. Kısa süreli evlilikte nafaka alınabilir mi?
Evet. Yoksulluk nafakası için kanuni şartların gerçekleşmesi gerekir. Evliliğin kısa sürmesi tek başına nafaka talebini ortadan kaldırmaz.
7. Evlendikten hemen sonra boşanma davası açan kişi tazminat alabilir mi?
Somut olayda TMK 174. maddede aranan şartlar mevcutsa maddi veya manevi tazminat talep edilebilir. Evlilik süresinin kısa olması tek başına tazminata engel değildir.
Sonuç: Evlendikten Sonra Boşanmak İçin 1 Yıl Beklemek Gerekir mi?
Hayır. Türk Medeni Kanunu’na göre çekişmeli boşanma davası açabilmek için evliliğin 1 yıl sürmüş olması şart değildir. Eşler, kanuni boşanma sebeplerinin bulunması hâlinde evlendikten kısa süre sonra da boşanma davası açabilir.
Ancak anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması zorunludur. Bu ayrımın doğru yapılması, boşanma sürecinin hukuka uygun şekilde yürütülmesi bakımından önemlidir.
Av. Mert Ali Rıza Sezgin – Hukuk ve Danışmanlık
İzmir boşanma avukatı olarak boşanma davaları, anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve boşanmaya bağlı maddi ve manevi tazminat konularında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunulmaktadır.