AvukatBurada.com.tr
Avukat mısınız?

Ücretsiz profilinizi oluşturun; müvekkiller size doğrudan ulaşsın.

Aile Hukuku

İştirak Nafakası Nedir? Şartları, Miktarı ve Hukuki Özellikleri

İştirak nafakası, boşanma veya ayrılık sonrası çocuğun velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim gibi giderlerine katılmasıdır.

5 dk okuma 5 okunma
Makale

İştirak nafakası, boşanma veya ayrılık sonrası çocuğun velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim ve diğer giderlerine mali gücü oranında katılması için mahkeme tarafından hükmedilen nafaka türüdür. Bu nafaka türü çocuğun korunması ve gelişiminin sağlanması amacıyla düzenlenmiştir.

Hukuki dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesidir. Bu maddeye göre, velayet kendisine verilmeyen eş çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak zorundadır.

İştirak Nafakasının Hukuki Amacı

İştirak nafakasının temel amacı çocuğun üstün yararının korunmasıdır. Boşanma sonrasında çocuğun yaşam standardının mümkün olduğunca korunması ve ihtiyaçlarının karşılanması hedeflenir.

Bu nafaka ile karşılanması amaçlanan başlıca giderler şunlardır:

  • Beslenme giderleri
  • Eğitim giderleri (okul, kurs vb.)
  • Sağlık giderleri
  • Barınma giderleri
  • Giyim giderleri
  • Sosyal ve kültürel faaliyet giderleri

Dolayısıyla iştirak nafakası yalnızca temel ihtiyaçları değil, çocuğun gelişimi için gerekli sosyal ihtiyaçları da kapsayabilir.

İştirak Nafakasının Şartları

1. Boşanma veya Ayrılık Kararı

İştirak nafakası çoğunlukla boşanma davası sonucunda hükmedilir. Ancak bazı durumlarda eşler ayrı yaşarken de çocuğun giderleri için nafaka kararı verilebilir.

2. Çocuğun Velayetinin Bir Ebeveyne Verilmesi

Boşanma davasında mahkeme çocuğun velayetini anneye veya babaya verir. Velayeti almayan ebeveyn çocuğun bakım giderlerine katılmak zorundadır.

Velayet kendisine verilen ebeveyn zaten çocuğun günlük bakımını üstlendiği için ayrıca nafaka ödeme yükümlülüğü doğmaz.

3. Çocuğun Reşit Olmaması

İştirak nafakası genellikle 18 yaşına kadar devam eder. Ancak çocuk üniversite eğitimi gibi sebeplerle ekonomik olarak bağımsız değilse farklı nafaka türleri gündeme gelebilir.

4. Ebeveynin Mali Gücü

Mahkeme nafaka miktarını belirlerken tarafların ekonomik durumunu değerlendirir. Bu kapsamda:

  • Maaş veya gelir durumu
  • Malvarlığı
  • Sosyal yaşam standardı
  • Bakmakla yükümlü olduğu kişiler

gibi unsurlar dikkate alınır.

5. Çocuğun İhtiyaçları

Nafaka miktarı belirlenirken çocuğun:

  • Yaşı
  • Eğitim durumu
  • Sağlık ihtiyaçları
  • Yaşam standardı

göz önünde bulundurulur.

İştirak Nafakası Nasıl Belirlenir?

Mahkeme nafaka miktarını belirlerken iki temel ölçüt kullanır:

  1. Çocuğun ihtiyaçları
  2. Nafaka yükümlüsünün ekonomik gücü

Örneğin:

  • Çocuk özel okulda okuyorsa
  • Sağlık giderleri yüksekse
  • Yaşam standardı yüksek bir aileden geliyorsa

nafaka miktarı daha yüksek olabilir.

Mahkemeler genellikle çocuğun giderlerini tarafların ekonomik gücüne göre paylaştırır.

İştirak Nafakası Ne Zaman Başlar?

Nafaka genellikle boşanma kararının kesinleşmesi ile birlikte başlar. Ancak boşanma davası devam ederken mahkeme çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması için geçici olarak tedbir nafakası da verebilir.

İştirak Nafakası Ne Zaman Sona Erer?

İştirak nafakası aşağıdaki durumlarda sona erebilir:

  • Çocuğun 18 yaşını doldurması
  • Çocuğun evlenmesi
  • Çocuğun ekonomik bağımsızlığını kazanması
  • Çocuğun vefat etmesi
  • Mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması

Ancak çocuk üniversite eğitimi nedeniyle ekonomik olarak bağımsız değilse yardım nafakası talep edilebilir.

İştirak Nafakasının Artırılması veya Azaltılması

Ekonomik koşullar değiştiğinde nafaka miktarı yeniden düzenlenebilir. Bu durumda taraflardan biri mahkemeye başvurarak:

  • nafaka artırımı davası
  • nafaka indirimi davası

açabilir.

Örneğin şu durumlarda artırma talep edilebilir:

  • Çocuğun eğitim masraflarının artması
  • Enflasyon nedeniyle giderlerin yükselmesi
  • Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması

İştirak Nafakasının Ödenmemesi

İştirak nafakası ödenmezse alacaklı taraf:

  • İcra takibi başlatabilir
  • Nafaka borcu için tazyik hapsi talep edebilir

Nafaka borcunun ödenmemesi ciddi hukuki yaptırımlara yol açabilir.

Yargıtay Kararlarında İştirak Nafakası

Yargıtay uygulamasına göre:

  • Nafaka miktarı belirlenirken çocuğun üstün yararı esas alınır.
  • Tarafların ekonomik durumları araştırılmalıdır.
  • Çocuğun eğitim ve gelişim ihtiyaçları dikkate alınmalıdır.

Mahkemeler karar verirken genellikle sosyal ekonomik durum araştırması yaptırır.

Sonuç

İştirak nafakası, boşanma sonrası çocuğun ekonomik olarak korunmasını sağlayan önemli bir hukuki mekanizmadır. Amaç, çocuğun yaşam standardının mümkün olduğunca korunması ve her iki ebeveynin de çocuğun bakımına katkı sağlamasıdır.

Bu makaleyi paylaşın Doğru bilginin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayın.
Paylaş
Avukatla iletişim

Hukuki yardıma mı ihtiyacınız var?

Av. Mert Ali Rıza Sezgin ile görüşerek dosyanız hakkında bilgi alabilirsiniz. Her dosyanın kendine özgü olduğunu unutmayın.

Yasal Sorumluluk Bilgilendirmesi

Bu makale Av. Mert Ali Rıza Sezgin tarafından hazırlanmıştır. Makalenin içeriği, doğruluğu ve güncelliği ile ilgili tüm hukuki sorumluluk yazara (avukata) aittir. AvukatBurada.com.tr platformu bu içerikten kaynaklanabilecek hiçbir hukuki sorumluluk kabul etmez. Yazar profilini görüntüle.