AvukatBurada.com.tr
Avukat mısınız?

Ücretsiz profilinizi oluşturun; müvekkiller size doğrudan ulaşsın.

Aile Hukuku

Boşanmada Velayet Kime Verilir? Mahkemenin Baktığı Ölçütler

Velayette belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Hâkimin baktığı ölçütler, çocuğun görüşü, sosyal inceleme raporu, ortak velayet ve velayetin değişmesi.

Güncellendi: 22 Kasım 2026 6 dk okuma 60 okunma
Makale

Kısa cevap: Velayet kararında belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır. Kanunda anneye ya da babaya öncelik tanıyan bir kural yoktur. Hâkim; çocuğun yaşını, ebeveynleriyle bağını, bakım koşullarını ve yeterli olgunluktaysa çocuğun kendi görüşünü birlikte değerlendirir (Türk Medeni Kanunu m.182).

Hâkim hangi ölçütlere bakar?

  • Çocuğun yaşı ve o yaşın gerektirdiği bakım
  • Çocuğun bugüne kadar kiminle yaşadığı ve günlük bakımını kimin üstlendiği
  • Her ebeveynin çocuğa ayırabileceği zaman
  • Okul, çevre ve arkadaş düzeninin korunması
  • Kardeşlerin birbirinden ayrılmaması
  • Çocuğun güvenliğini etkileyen durumlar: şiddet, ihmal, bağımlılık
  • Ebeveynin, çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini destekleyip desteklemediği

Küçük çocukların velayeti her zaman anneye mi verilir?

Hayır. Uygulamada anne bakımına ihtiyaç duyan küçük yaştaki çocukların velayeti çoğunlukla anneye bırakılır; ancak bu bir kanun kuralı değildir. Annenin çocuğun bakımını üstlenemediği ya da çocuğun yararının babada kalmasını gerektirdiği durumlarda velayet babaya verilebilir.

Çocuğun görüşü alınır mı?

Kendisini ifade edebilecek olgunluktaki çocuk dinlenir. Uygulamada bu yaş sekiz civarı kabul edilir. Çocuk genellikle bir uzman eşliğinde ve ebeveynleri yanında olmadan dinlenir. Çocuğun beyanı önemlidir ama tek başına sonucu belirlemez; hâkim, bu tercihin çocuğun yararına uygun olup olmadığına da bakar.

Sosyal inceleme raporu nedir?

Aile mahkemelerinde görev yapan pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacılar ebeveynlerle ve çocukla görüşür, gerekirse evi ziyaret eder ve mahkemeye rapor sunar. Bu rapor velayet kararının en önemli dayanaklarından biridir. Görüşmede çocuğun günlük düzenini, okulunu ve sağlık durumunu bilen, somut bilgi veren ebeveynin anlatımı daha güvenilir bulunur.

Maddi durum velayeti belirler mi?

Tek başına belirlemez. Geliri düşük olan ebeveyn velayeti alabilir; çocuğun giderlerine diğer ebeveyn iştirak nafakasıyla katılır. Mahkeme için asıl soru, çocuğun bakımının ve gelişiminin kimin yanında daha iyi sağlanacağıdır.

Ortak velayet mümkün mü?

Kanunda açık bir düzenleme bulunmasa da Yargıtay kararlarıyla, ebeveynlerin anlaşması ve çocuğun yararına uygun olması hâlinde ortak velayet kabul edilmektedir. Ebeveynler arasında sürekli çatışma varsa ortak velayet genellikle uygun görülmez.

Velayeti alamayan ebeveynin hakları

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocukla düzenli kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir; görüşme günleri mahkeme kararında gösterilir. Bu ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır.

Velayet kararı sonradan değişir mi?

Evet. Velayet kesin ve değişmez bir karar değildir. Ebeveynin başkasıyla evlenmesi, başka bir yere taşınması, çocuğa karşı görevlerini yerine getirmemesi gibi yeni durumlar ortaya çıkarsa velayetin değiştirilmesi istenebilir (TMK m.183). Dava sürerken de hâkim, çocuğun kimin yanında kalacağına geçici olarak karar verir.

Dava sürerken çocuk kimde kalır?

Boşanma davası açıldığında hâkim, dava süresince çocuğun kimin yanında kalacağına, diğer ebeveynle hangi günlerde görüşeceğine ve geçici nafakaya kendiliğinden karar verir (TMK m.169). Bu geçici düzenleme nihai kararı bağlamaz; ancak çocuğun dava boyunca kurduğu düzen, kararda dikkate alınan unsurlardan biridir.

Velayet davasında hangi deliller sunulur?

  • Okul ve sağlık kayıtları: veli toplantılarına kimin katıldığı, çocuğu doktora kimin götürdüğü
  • Çocuğun günlük bakımını bilen tanıklar
  • Ebeveynin çalışma saatlerini ve yaşam koşullarını gösteren belgeler
  • Varsa koruma kararları ya da ceza dosyaları

Hukuka aykırı yollarla elde edilen kayıtlar delil olarak kabul edilmez. Çocuğu diğer ebeveyn hakkında konuşturup kayda almak hem delil değeri taşımaz hem de çocuğun yararına aykırı görülür.

Görüşme günlerine uyulmazsa ne olur?

Mahkemenin belirlediği kişisel ilişki düzenine iki ebeveyn de uymak zorundadır. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararları, Adalet Bakanlığına bağlı adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri aracılığıyla, uzman eşliğinde yerine getirilir. Karara uymayan ebeveyn hakkında disiplin hapsi istenebilir. Çocuğun diğer ebeveynle görüşmesinin sürekli engellenmesi, velayetin değiştirilmesi için sebep sayılabilir.

İştirak nafakası nasıl belirlenir?

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine mali gücü oranında katılır. Tutar belirlenirken çocuğun yaşı, okul ve sağlık giderleri ile iki ebeveynin gelir durumu birlikte değerlendirilir. İştirak nafakası çocuk ergin oluncaya kadar sürer; eğitimi devam eden çocuk ergin olduktan sonra yardım nafakası isteyebilir. Koşullar değiştiğinde nafakanın artırılması ya da azaltılması mahkemeden talep edilebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bu makaleyi paylaşın Doğru bilginin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayın.
Paylaş
Avukatla iletişim

Hukuki yardıma mı ihtiyacınız var?

Av. Mehmet Yalçın ile görüşerek dosyanız hakkında bilgi alabilirsiniz. Her dosyanın kendine özgü olduğunu unutmayın.

Yasal Sorumluluk Bilgilendirmesi

Bu makale Av. Mehmet Yalçın tarafından hazırlanmıştır. Makalenin içeriği, doğruluğu ve güncelliği ile ilgili tüm hukuki sorumluluk yazara (avukata) aittir. AvukatBurada.com.tr platformu bu içerikten kaynaklanabilecek hiçbir hukuki sorumluluk kabul etmez. Yazar profilini görüntüle.