AvukatBurada.com.tr
Avukat mısınız?

Ücretsiz profilinizi oluşturun; müvekkiller size doğrudan ulaşsın.

Hukuk Rehberi

İdari İşleme Karşı İptal Davası: 60 Günlük Süre ve Yürütmeyi Durdurma

İdari işlemlere karşı iptal davası: 60 günlük dava açma süresi, vergide 30 gün, cevapsız başvuruda zımni ret, üst makama başvuru ve yürütmenin durdurulması.

Güncellendi: 22 Kasım 2026 6 dk okuma 153 okunma
Makale

Kısa cevap: Hukuka aykırı olduğu düşünülen bir idari işleme karşı iptal davası, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır; vergi mahkemelerinde bu süre otuz gündür (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Özel kanunlarda farklı süreler öngörülmüş olabilir. Dava açmak işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; bunun için mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması istenmelidir.

Hangi işlemlere karşı dava açılır?

  • Kamu personeli işlemleri: Disiplin cezaları, atama ve görev yeri değişiklikleri, görevden uzaklaştırma
  • İmar işlemleri: Yıkım kararları, imar para cezaları, ruhsat iptalleri
  • İşyeri işlemleri: Ruhsat ret ve iptalleri, faaliyet durdurma, mühürleme
  • Öğrenci işlemleri: Disiplin cezaları, kayıt silme
  • Yabancılara ilişkin işlemler: İkamet izni reddi ve iptali

Süre ne zaman başlar?

Süre, işlemin ilgiliye yazılı olarak bildirildiği günü izleyen günden itibaren işler. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre, ilan tarihini izleyen günden başlar. Sözlü olarak öğrenilen ya da internetten görülen bir işlem için de beklemeden hareket etmek gerekir; tebliğ tarihi konusunda çıkabilecek tartışmalar dava açma süresini riske sokabilir.

Bazı alanlarda süre daha kısadır. İhale işlemleri ve acele kamulaştırma gibi ivedi yargılama usulüne tabi işlerde dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.20/A). Yabancılar hakkındaki sınır dışı etme kararlarında ise süre, kararın tebliğinden itibaren yedi gündür. Hangi sürenin uygulanacağı, işlemin dayandığı kanuna göre ayrıca kontrol edilmelidir.

İdare cevap vermezse: zımni ret

İlgililer, haklarında işlem yapılması için idareye başvurabilir. Başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.10). Bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir. İdare süre içinde "inceleniyor" gibi kesin olmayan bir cevap verirse kesin cevap beklenebilir; ancak bekleme süresi başvurudan itibaren dört ayı geçemez.

Üst makama başvuru süreyi durdurur

Dava açma süresi içinde, işlemin kaldırılması, geri alınması ya da değiştirilmesi için üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurulabilir. Bu başvuru, işlemekte olan dava açma süresini durdurur (İYUK m.11). Başvuru reddedilir ya da kanundaki süre içinde cevap verilmezse, süre kaldığı yerden işlemeye devam eder; başvuruya kadar geçen günler de hesaba katılır ve dava kalan süre içinde açılır.

Mahkeme işlemi hangi yönlerden inceler?

  1. Yetki: İşlemi kuran makam yetkili mi?
  2. Şekil: Savunma alınması ve gerekçe gösterilmesi gibi kurallara uyulmuş mu?
  3. Sebep: İşlemin dayandığı olaylar gerçek ve hukuka uygun mu?
  4. Konu: İşlemin içeriği mevzuata uygun mu?
  5. Maksat: İşlem kamu yararı amacıyla mı kurulmuş?

Bu unsurlardan birinde hukuka aykırılık bulunması, işlemin iptali için yeterlidir.

Yürütmenin durdurulması

Yıkım, işyeri kapatma ya da görevden uzaklaştırma gibi işlemler dava sürerken uygulanırsa, sonradan alınacak iptal kararı zararı gidermeyebilir. Bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenebilir. Mahkemenin bu talebi kabul etmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekir (İYUK m.27):

  • İşlemin açıkça hukuka aykırı olması
  • Uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zararların doğması

Yürütmenin durdurulması talebi hakkında verilen karara, tebliğden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir.

Dava dilekçesinde nelere dikkat edilir?

  • Dava konusu işlemin tarihi, sayısı ve tebliğ tarihi
  • Davalı idarenin doğru gösterilmesi
  • İşlemin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun somut olarak açıklanması
  • Dava konusu işlemin bir örneğinin dilekçeye eklenmesi

Dava açılırken başvurma harcı ve gider avansı yatırılır; yürütmenin durdurulması istenirse ayrıca harç ödenir. Harç ve giderleri ödeyecek durumda olmayan kişiler adli yardım talep edebilir. Dava, UYAP üzerinden elektronik olarak da açılabilir.

İptal davası ve tam yargı davası

İptal davası, hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılmasını amaçlar. İşlem nedeniyle bir zarar doğmuşsa, bu zararın giderilmesi için iptal davasıyla birlikte ya da iptal kararından sonra tam yargı davası açılabilir. İdarenin bir eyleminden doğan zararlarda ise dava açmadan önce idareye başvurulması gerekir.

Kanun yolları

İdare mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluyla başvurulabilir. Kanunda sayılan davalarda bölge idare mahkemesi kararlarına karşı otuz gün içinde Danıştaya temyiz yolu açıktır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bu makaleyi paylaşın Doğru bilginin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayın.
Paylaş
Avukatla iletişim

Hukuki yardıma mı ihtiyacınız var?

Av. Elif Sena Bilgiç Yalçın ile görüşerek dosyanız hakkında bilgi alabilirsiniz. Her dosyanın kendine özgü olduğunu unutmayın.

Yasal Sorumluluk Bilgilendirmesi

Bu makale Av. Elif Sena Bilgiç Yalçın tarafından hazırlanmıştır. Makalenin içeriği, doğruluğu ve güncelliği ile ilgili tüm hukuki sorumluluk yazara (avukata) aittir. AvukatBurada.com.tr platformu bu içerikten kaynaklanabilecek hiçbir hukuki sorumluluk kabul etmez. Yazar profilini görüntüle.