İcra takibinde ödeme emrine karşı kullanılacak yol ve süre, takibin türüne göre değişir. Bu nedenle yalnızca belgenin üzerinde “ödeme emri” yazmasına bakılarak işlem yapılmamalıdır. Genel haciz yolu, kambiyo senetlerine özgü takip, kira alacağı ve tahliye takibi ile ilamlı takip aynı itiraz düzenine tabi değildir.
Genel haciz yolunda temel süre
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 62. maddesine göre genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz borca, faize, yetkiye veya imzaya ilişkin olabilir. İtiraz sebeplerinin somut olayın gerektirdiği açıklıkta belirtilmesi, sonraki aşamada hak kaybı yaşanmaması bakımından önemlidir.
Süre hangi tarihten hesaplanır?
Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihe göre hesaplanır. Tebligat mazbatasındaki tarih, elektronik tebligatın kanunen yapılmış sayıldığı tarih ve tebligatın kime teslim edildiği ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Belgenin UYAP'tan daha sonra görülmesi, kural olarak tebliğ tarihini kendiliğinden değiştirmez.
Tebligatın usulsüz olduğu ileri sürülecekse, kişinin tebligatı fiilen öğrendiği tarih ve bunu destekleyen kayıtlar önem kazanır. Usulsüz tebligat iddiası, ödeme emrini tamamen yok saymak anlamına gelmez; öğrenme tarihi esas alınarak gerekli başvuruların gecikmeden yapılması gerekir.
İtiraz nereye yapılır?
Genel haciz yoluyla takipte itiraz, takibi yürüten icra dairesine sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Başka bir icra dairesi aracılığıyla gönderim yapılması da mümkündür; ancak masraf, gönderim ve sürenin korunması dikkatle takip edilmelidir. UYAP üzerinden yapılan işlemlerde belgenin doğru dosyaya ve doğru talep türüyle gönderildiği kontrol edilmelidir.
Süresinde itirazın sonucu
Süresinde yapılan itiraz, genel haciz yoluyla ilamsız takibi durdurur. Alacaklı, itirazın niteliğine ve elindeki belgelere göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali gibi yollara başvurabilir. Bu aşamada başvuru süresi ve görevli merci, dayanak belgenin niteliğine göre belirlenir.
Takibin durması, borcun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yalnızca alacaklının cebrî icraya devam edebilmesi için itirazın hükümden düşürülmesi gerekir.
Kambiyo ve tahliye takiplerinde süre aynı mıdır?
Hayır. Çek, bono veya poliçeye dayalı kambiyo senetlerine özgü takipte şikâyet ve itiraz süreleri ile başvuru mercii genel haciz yolundan farklıdır. Kira bedelinin ödenmemesine dayalı tahliye takibinde de ödeme ve itiraz süreleri özel olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle ödeme emrinin türü ve üzerindeki kanun yolu açıklaması ilk olarak incelenmelidir.
Süre geçirildiyse ne yapılabilir?
Sürenin geçirilmesi hâlinde kullanılabilecek yollar sınırlıdır ve gerekçeye göre değişir. Gecikmiş itirazın şartları, usulsüz tebligat, borcun takipten sonra ödenmesi veya takibin kanuna aykırı olması farklı hukuki kurumlara tabidir. Her gecikme “eski hâle getirme” ile çözülemez.
Hangi belgeler kontrol edilmelidir?
Ödeme emri, tebligat zarfı veya elektronik tebligat kaydı, takip talebi, dayanak sözleşme ya da senet, ödeme dekontları ve taraflar arasındaki yazışmalar birlikte incelenmelidir. Özellikle banka dekontundaki açıklama, ödemenin hangi borca ait olduğunu gösterebilir.
Muğla'daki icra takiplerinde de süreler ulusal mevzuata göre hesaplanır. Dosyanın Muğla İcra Dairesinde veya başka bir yerde bulunması, tebligat ve yetki incelemesini gereksiz hâle getirmez.
Sonuç
İcra takibinde ilk yapılması gereken, takip türünü ve tebliğ tarihini belirlemektir. Genel haciz yolunda yedi günlük itiraz süresi temel kural olsa da özel takip yollarında farklı süreler bulunur. Başvurunun doğru merciye, doğru içerikle ve süresinde yapılması gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, belgeler ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. İnternet sitesindeki bilgiler hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.