2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), Türkiye'de borç-alacak ilişkilerinin devlet zoruyla nasıl çözümleneceğini düzenleyen temel kanundur. Ticari hayattan bireysel borçlara kadar geniş bir alanı kapsayan bu kanun, alacaklının haklarına kavuşmasını sağlarken borçlunun da temel yaşam haklarını koruma altına almaktadır.
2026 yılındaki dijital dönüşüm ve UYAP entegrasyonu ile birlikte icra süreçleri artık çok daha hızlı işlemektedir. Avukat Burada olarak, İİK'nın karmaşık yapısını hem alacaklılar hem de borçlular için anlaşılır bir rehber haline getirdik.
1. İcra Takibi Türleri: Hangi Durumda Hangisi Kullanılır?
İcra İflas Kanunu'na göre alacağın türüne göre farklı takip yolları izlenir. Doğru takip yolunu seçmek, sürecin hızlanması için kritiktir.
A. İlamsız İcra Takibi (Genel Haciz Yolu)
Elinizde bir mahkeme ilamı (kararı) veya çek/senet gibi bir belge olmasa dahi para borçları için bu yola başvurabilirsiniz.
Ödeme Emri: Borçluya "7 gün içinde öde veya itiraz et" ihtarı gider.
Kesinleşme: 7 gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
B. İlamlı İcra Takibi
Bir mahkeme kararına, hakem kararına veya ilam niteliğindeki belgelere dayanılarak başlatılan takiptir.
İtiraz: İlamsız takibin aksine, burada sadece borcun ödendiği veya zaman aşımına uğradığı gibi iddialarla "icranın geri bırakılması" talep edilebilir.
C. Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu
Çek, poliçe veya bono (senet) sahibi olan alacaklıların başvurduğu yoldur.
İtiraz Süresi: Bu yolda borca veya imzaya itiraz süresi 5 gündür.
2. İcra Takibinde Kritik Süreler ve İtiraz Süreci
İİK sisteminde süreler "hak düşürücü" niteliktedir. Bir günün bile geciktirilmesi telafisi imkansız hak kayıplarına yol açabilir.
| İşlem Türü | Süre | İtiraz Merci |
|---|---|---|
| İlamsız Takip İtiraz | 7 Gün | İlgili İcra Müdürlüğü |
| Kambiyo Senedi İtiraz | 5 Gün | İcra Hukuk Mahkemesi |
| Ödeme Süresi (İlamsız) | 7 Gün | İcra Dairesi |
| Mal Beyanında Bulunma | 7 Gün | İcra Dairesi |
Önemli Not: 2026 yılı itibarıyla tüm itirazlar UYAP Vatandaş veya Avukat Portalı üzerinden e-imzalı olarak saniyeler içinde yapılabilmektedir.
3. Haciz İşlemleri ve Haczedilemeyen Mallar
Takip kesinleştiğinde alacaklı, borçlunun mal varlığı üzerine haciz konulmasını isteyebilir. Ancak İİK Madde 82 uyarınca bazı malların haczi yasaktır:
Mesken Saknı: Borçlunun haline münasip evi (lüks olmamak kaydıyla).
Asgari Geçim Geçim Eşyaları: Borçlunun ve ailesinin yaşamı için zorunlu olan ev eşyaları (buzdolabı, çamaşır makinesi vb. her eşyadan bir adet olması kaydıyla).
Maaş Haczi: Kural olarak maaşın 1/4'ünden (dörtte birinden) fazlası haczedilemez.
Mesleki Araçlar: Borçlunun mesleğini icra etmesi için zorunlu olan alet ve edevatlar.
4. İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması Davaları
Borçlu, kendisine gelen ödeme emrine haksız yere itiraz ederse, alacaklının elinde iki seçenek bulunur:
İtirazın İptali Davası (Genel Mahkemeler): Alacaklı 1 yıl içinde bu davayı açarak itirazın haksızlığını ispatlarsa, borçlu %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilir.
İtirazın Kaldırılması (İcra Mahkemesi): Eğer alacaklının elinde İİK m. 68'de sayılan belgeler (noter senedi, imzalı belge vb.) varsa 6 ay içinde bu hızlı yola başvurabilir.
5. İflas Süreci ve Konkordato
Bireysel borçlular için icra takibi ön plandayken, tacirler ve şirketler için İflas ve Konkordato süreçleri devreye girer.
İflas: Borçlunun tüm mal varlığının (müflis) nakde çevrilerek tüm alacaklılara paylaştırılmasıdır.
Konkordato: Mali durumu bozulan şirketin, borçlarını yapılandırmak ve iflastan kurtulmak için mahkemeye sunduğu ödeme planıdır. 2026 ekonomik koşullarında şirketler için en önemli can simidi niteliğindedir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Maaşımın tamamına haciz konulabilir mi?
Hayır. İİK uyarınca maaşın en fazla 1/4'ü haczedilebilir. Ancak nafaka borçları bu kuralın istisnasıdır; nafaka miktarı maaşın tamamını dahi kapsayabilir.
İcra takibi kaç yılda zaman aşımına uğrar?
İcra takibi kesinleştikten sonra 10 yıl boyunca hiçbir işlem yapılmazsa dosya işlemden kaldırılır. Ancak yapılan her talep (haciz yenileme, sorgulama vb.) zaman aşımını keser.
Borca itiraz edersem haciz durur mu?
İlamsız icra takiplerinde süresi içinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Takibin devam etmesi için alacaklının mahkemeden itirazın iptali veya kaldırılması kararı alması gerekir.
Emekli maaşına haciz konulur mu?
SGK emekli maaşlarına, borçlunun muvafakati (onayı) olmadan haciz konulamaz. Tek istisna nafaka borçları ve SGK'nın kendi alacaklarıdır.
İcra Süreçlerinde Neden Avukatla Çalışmalısınız?
İcra İflas Kanunu, şekli bir hukuk dalıdır. Yani haklı olmanız yetmez; usul işlemlerini zamanında ve hatasız yapmanız gerekir.
Alacaklılar İçin: Mal varlığı araştırması, etkili haciz stratejileri ve tahsilat kabiliyetinin artırılması.
Borçlular İçin: Haksız takiplere dur denilmesi, haczedilemezlik şikayetleri ve borcun yapılandırılması.
Avukat Burada olarak, Türkiye'nin her yerinden icra hukuku uzmanlarını sizlerle buluşturuyoruz. Alacağınızı hızlıca tahsil etmek veya borç yükü altında haklarınızı korumak için bugün profesyonel bir destek alın.
İCRA VE İFLAS KANUNU