Boşanma Davası Nasıl Açılır, Gerekli Evraklar Nelerdir?

Boşanma davası, yetkili aile mahkemesine boşanma sebeplerini ve talepleri içeren bir dava dilekçesi sunularak açılır. Başvuru için temel belge dava dilekçesidir. Anlaşmalı boşanmada tarafların uzlaşmasını gösteren protokol, çekişmeli boşanmada ise iddiaları destekleyen deliller önem taşır. Davanın açılacağı mahkeme, gerekli evraklar ve izlenecek süreç, boşanmanın türüne ve somut olayın özelliklerine göre değişir.

Boşanma Davası Açmak İçin Hangi Şartlar Gereklidir?

Boşanma davası, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlayan hukuki yoldur. Türkiye'de resmî olarak kurulmuş bir evlilik, eşlerin yalnızca kendi aralarında anlaşmalarıyla sona ermez. Boşanma kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi gerekir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161 ila 166. maddelerinde boşanma sebepleri düzenlenmiştir. Bunlar arasında zina, hayata kast, pek kötü veya ağır derecede onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması bulunmaktadır.

Uygulamada sık karşılaşılan boşanma sebebi, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinde düzenlenen evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Halk arasında şiddetli geçimsizlik olarak bilinen bu sebebe dayanılabilmesi için ortak hayatın eşlerden sürdürmelerinin beklenemeyeceği derecede sarsıldığının ortaya konulması gerekir.

Boşanma davası açmak için eşlerin mutlaka uzun süre ayrı yaşamış olması gerekmez. Evliliğin üzerinden bir yıl geçmesi şartı da bütün boşanma davaları için geçerli değildir. Bir yıllık evlilik süresi, Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesindeki anlaşmalı boşanma yoluna ilişkin özel bir şarttır.

Çekişmeli boşanma davasında ise evliliğin süresinden bağımsız olarak kanunda düzenlenen bir boşanma sebebine dayanılması mümkündür.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davasının açılması, yalnızca adliyeye dilekçe verilmesinden ibaret değildir. Dava açılmadan önce hukuki sebebin, taleplerin, görevli ve yetkili mahkemenin ve kullanılacak delillerin belirlenmesi gerekir.

1. Anlaşmalı veya Çekişmeli Boşanma Türü Belirlenir

İlk aşamada eşlerin boşanma konusunda ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde uzlaşıp uzlaşmadığı değerlendirilir.

Anlaşmalı boşanmada eşler, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeler üzerinde anlaşır. Bunun yanında evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek anlaşmayı uygun bulması gerekir.

Çekişmeli boşanmada ise taraflar boşanma konusunda anlaşamayabilir veya boşanmayı istemelerine rağmen velayet, nafaka, tazminat gibi konularda uyuşmazlık yaşayabilir.

Dava türünün doğru belirlenmesi, hazırlanacak dilekçenin kapsamını ve yargılama sürecini doğrudan etkiler.

2. Boşanma Dava Dilekçesi Hazırlanır

Dilekçe, boşanma davasının temelini oluşturur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesi uyarınca dava dilekçesinde taraf bilgileri, ileri sürülen vakıalar, hukuki sebepler, deliller ve talep sonucu açıkça belirtilmelidir.

Çekişmeli boşanma dilekçesinde özellikle şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Boşanma sebebi somut olaylarla açıklanmalıdır.
• Olayların mümkün olduğunca tarihleri ve gerçekleşme biçimleri belirtilmelidir.
• Her önemli olayın hangi delille ispatlanacağı gösterilmelidir.
• Velayet, nafaka ve tazminat talepleri açıkça ifade edilmelidir.
• Yargılama devam ederken istenen geçici önlemler belirtilmelidir.

Örneğin dilekçede yalnızca "Eşim bana kötü davranıyor." denilmesi yerine, kötü davranışın ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiğinin açıklanması gerekir.

Varsayımsal olarak, eşinin sürekli tehditlerine maruz kaldığını belirten bir kişi, bu iddiasını dayandırdığı olayları açıklayarak hukuka uygun biçimde elde edilmiş mesajları, ilgili tutanakları veya tanık delilini gösterebilir.

Dava dilekçesinin eksik veya belirsiz hazırlanması, bazı iddiaların değerlendirilmesini ve taleplerin kabulünü güçleştirebilir.

3. Gerekli Belgeler ve Deliller Hazırlanır

Dilekçede dayanılan ve davacının elinde bulunan belgelerin dilekçeye eklenmesi gerekir. Başka kurumlardan getirtilmesi istenen belgeler ise ilgili kayıtların tespit edilmesine elverişli şekilde açıklanmalıdır.

Her boşanma davasında aynı belgeler aranmaz. Anlaşmalı boşanmada tarafların uzlaşmasını ortaya koyan düzenleme önem taşırken çekişmeli boşanmada ileri sürülen olayları ispatlayabilecek deliller ön plana çıkar.

4. Yetkili Aile Mahkemesine Başvurulur

Dava dilekçesi ve ekleri hazırlandıktan sonra yetkili aile mahkemesine başvurulur.

Fiziksel başvurularda işlemler, ilgili adliyenin hukuk mahkemeleri tevzi birimi üzerinden yürütülür. Gerekli harç ve gider avansının yatırılması, evrakların kaydedilmesi ve dosyanın mahkemeye tevzi edilmesiyle dava açılışı gerçekleştirilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 118. maddesine göre dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.

5. Tebligat ve Yargılama Süreci Takip Edilir

Dava açıldıktan sonra dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir. Davalının cevap verme hakkı bulunur.

Çekişmeli boşanma davalarında dilekçelerin karşılıklı verilmesini ön inceleme, delillerin değerlendirilmesi, tahkikat ve karar aşamaları izler.

Anlaşmalı boşanmada ise gerekli şartların bulunması ve tarafların duruşmada anlaşmayı doğrulaması hâlinde daha kısa bir yargılama mümkün olabilir. Bununla birlikte her anlaşmalı boşanmanın belirli bir sürede tamamlanacağı söylenemez.

Boşanma Davası İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

Boşanma davasında gerekli evrakların kapsamı, davanın türüne ve ileri sürülen taleplere göre belirlenir.

Evlilik cüzdanı, nüfus kayıt örneği ve ikametgâh belgesi, her boşanma davasında mutlaka sunulması gereken belgeler değildir. Mahkeme, erişebildiği resmî kayıtları ilgili sistemler veya kurumlar aracılığıyla temin edebilir. Bununla birlikte dosyanın niteliğine göre ek belge istenebilir.

Dava dilekçesine eklenecek belgelerin nasıl hazırlanacağı ve özel durumlarda ihtiyaç duyulabilecek evraklar, boşanma davası için gerekli evraklar başlıklı içerikte ayrıca ele alınmaktadır.

Boşanma Davasında Tanık Göstermek Zorunlu mudur?

Her boşanma davasında tanık gösterilmesi zorunlu değildir.

İleri sürülen olayların niteliğine göre tanık anlatımlarının yanı sıra resmî tutanaklar, sağlık kayıtları, yazışmalar ve diğer hukuka uygun deliller kullanılabilir.

Ancak yalnızca karşı tarafın kusurlu olduğunun iddia edilmesi yeterli olmayabilir. Boşanma sebebinin ve buna dayanak yapılan olayların ispatlanması gerekir.

Tanık deliline dayanılması hâlinde tanıkların hangi olaylar hakkında bilgi sahibi olduklarının belirlenmesi ve mahkemenin usulüne uygun bildirimlere ilişkin kararlarına uyulması önemlidir.

Özellikle sadece başkalarından duyduklarını aktaran kişilerin beyanlarıyla olaylara doğrudan tanıklık eden kişilerin anlatımları aynı ispat gücüne sahip olmayabilir.

Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ise ilgili asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası şu yerlerden birinde açılabilir:

• Eşlerden birinin yerleşim yerindeki mahkemede,
• Eşlerin davadan önce son defa en az altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesinde.

Bu iki yetki seçeneği arasında kanuni bir öncelik bulunmaz.

Örneğin eşler daha önce Sakarya'da birlikte yaşamış, ayrılıktan sonra eşlerden biri Ankara'ya taşınmış olabilir. Bu durumda yerleşim yeri koşulları ve son ortak yaşamın süresi değerlendirilerek yetkili mahkeme belirlenir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus, yerleşim yeri ile geçici olarak bulunulan yerin her zaman aynı olmamasıdır. Nüfus kayıtlarında görünen adres de tek başına her uyuşmazlığın çözümünü sağlamayabilir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesi sırasında tarafların gerçek yerleşim yerleri ve son ortak yaşam koşulları dikkate alınmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu yolla boşanılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmesi, tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumunda anlaşması, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve yapılan düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Eşler birlikte başvurabilecekleri gibi bir eşin açtığı davayı diğer eş de kabul edebilir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Bulunmalıdır?

Protokol, tarafların boşanmanın sonuçları üzerinde vardıkları uzlaşmayı ortaya koyar.

Somut olayın özelliklerine göre protokolde şu hususlara yer verilebilir:

• Boşanma konusunda ortak irade,
• Ortak çocukların velayeti ve diğer ebeveynle kişisel ilişkisi,
• İştirak nafakası,
• Yoksulluk nafakası,
• Maddi ve manevi tazminat talepleri,
• Yargılama giderleri,
• Tarafların ayrıca kararlaştırmak istedikleri malvarlığı ve diğer hukuki yükümlülükler.

Protokol hazırlanırken özellikle ödeme miktarlarının, tarihlerinin ve yükümlülüklerin açık olması gerekir.

Mal rejiminin tasfiyesi, taşınmaz devri ve ziynet eşyaları gibi konularda kullanılan genel ifadeler, ileride taraflar arasında yeni uyuşmazlıkların doğmasına neden olabilir.

Ayrıca hâkim, çocukların yararını ve tarafların menfaatlerini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını gerekli görebilir. Bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi gerekir.

Anlaşmalı boşanmanın şartları ve protokol düzenlemesine ilişkin ayrıntılar anlaşmalı boşanma davası başlıklı yazıda incelenmektedir.

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davasında davacı eş, boşanma sebebini ve bu sebebe dayanak oluşturan olayları dava dilekçesinde açıklayarak mahkemeye başvurur.

Bu davalarda tarafların kusur durumları, ileri sürülen olayların ispatı ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde durulur.

Örneğin evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanan bir davada, eşler arasındaki her anlaşmazlığın tek başına boşanma sebebi oluşturduğu kabul edilemez. Mahkeme, somut olayları ve ortak hayat üzerindeki etkilerini değerlendirir.

Çekişmeli boşanma davasında karşı tarafın davayı kabul etmemesi, davanın mutlaka reddedileceği anlamına gelmez. Kanuni boşanma sebebi ispatlandığında, ilgili hükümlerin şartları çerçevesinde boşanmaya karar verilebilir.

Diğer taraftan davalının da kendi vakıalarına dayanarak karşı dava açması mümkündür. Karşı dava bakımından ayrıca usul ve süre şartlarına uyulmalıdır.

Boşanma Davası E-Devlet veya UYAP Üzerinden Açılabilir mi?

Boşanma davasının elektronik ortamda açılması mümkündür. Ancak UYAP sistemine giriş yapılabilmesi ile elektronik dava açılabilmesi aynı işlem değildir.

Adalet Bakanlığının UYAP Vatandaş Portalı üzerinden, gerekli elektronik imza imkânına sahip vatandaşlar hukuk davası açma işlemlerini gerçekleştirebilir.

Yalnızca e-Devlet şifresiyle sisteme giriş yapılması, her durumda elektronik imzalı dava dilekçesi gönderme yetkisi sağlamaz.

Elektronik başvuruda genel olarak dava türü ve mahkeme seçilir, dava dilekçesi ile ekleri sisteme yüklenir, gerekli ödeme ve kayıt işlemleri tamamlanır.

İşlemin gerçekten sonuçlandığının dosya kaydı ve başvuru bilgileri üzerinden kontrol edilmesi gerekir. Sadece dilekçenin hazırlanması veya sisteme yüklenmiş olması, davanın mutlaka açıldığı anlamına gelmez.

Avukat aracılığıyla yürütülen başvurularda ise gerekli işlemler UYAP Avukat Portalı üzerinden gerçekleştirilebilir.

Boşanma Davası Açarken Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Türkiye'de boşanma davası açmak için avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Hukuki ehliyeti bulunan kişiler, davalarını kendileri açabilir ve takip edebilir.

Bununla birlikte avukatla temsilin zorunlu olmaması, boşanma yargılamasında usul kurallarının uygulanmayacağı anlamına gelmez.

Özellikle çekişmeli davalarda yanlış hukuki sebebe dayanılması, delillerin süresinde bildirilmemesi veya mali taleplerin eksik ileri sürülmesi hak kaybına neden olabilir.

Avukatla takip edilen boşanma davalarında, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin özel yetkiyi içeren, uygulamadaki şekil şartlarını karşılayan vekâletname düzenlenmesi gerekir.

Avukat tutma imkânı bulunmayan kişiler ise şartların oluşması hâlinde adli yardımdan yararlanmak için başvurabilir.

Boşanma Davası Açma Masrafları Nelerdir?

Boşanma davası açılırken yargılama harçları ve gider avansı gündeme gelir.

Dava sırasında yapılabilecek başlıca giderler şunlardır:

• Başvurma ve ilgili yargılama harçları,
• Tebligat ve posta giderleri,
• Tanıkların dinlenmesi için gereken giderler,
• Gerekli görülürse bilirkişi veya uzman incelemesine ilişkin giderler,
• Diğer yargılama işlemlerine ilişkin masraflar.

Avukat aracılığıyla takip edilen davalarda vekâlet ücreti de ayrıca değerlendirilir.

Davanın anlaşmalı veya çekişmeli olması, delil işlemlerinin kapsamı ve yargılamanın ilerleyişi toplam maliyeti etkiler. Bu nedenle her boşanma davası için geçerli tek bir toplam masraf tutarı bulunmamaktadır.

Yargılama giderlerini karşılama gücünden yoksun kişiler, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334 ve devamı maddeleri kapsamında adli yardım talebinde bulunabilir. Bu talebin kabulü, kanuni koşullara ve mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır.

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Hangi Süreler Önemlidir?

Boşanma yargılamasında sürelerin başlangıç tarihleri ve hukuki sonuçları birbirinden farklıdır.

Dava Dilekçesine Cevap Verme Süresi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 127. maddesi uyarınca davalının cevap dilekçesi verme süresi, dava dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki haftadır.

Cevabın bu süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu durumlarda, yine cevap süresi içerisinde talepte bulunulması üzerine mahkemece bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.

Ek sürenin kendiliğinden doğmadığı, mahkeme kararına bağlı olduğu unutulmamalıdır.

Delillerin Sunulmasına İlişkin Süreler

Dava dilekçesinde dayanılan delillerin usulüne uygun şekilde bildirilmesi gerekir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 139. maddesinde, ön inceleme davetiyesinde belirli belgelerin sunulması veya başka yerden getirtilmesi için gerekli açıklamaların yapılması amacıyla iki haftalık kesin süre verilmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.

Bu yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesi, ilgili delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılma sonucunu doğurabilir.

Bu nedenle belgelerin hangi aşamada sunulacağı, yalnızca duruşma tarihine göre değil, kanuni usul kuralları ve mahkemenin bildirimleri üzerinden değerlendirilmelidir.

Özel Boşanma Sebeplerindeki Hak Düşürücü Süreler

Türk Medeni Kanunu'nun 161 ve 162. maddelerinde düzenlenen zina ile hayata kast, pek kötü veya ağır derecede onur kırıcı davranış sebeplerinde, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde ilgili olayın üzerinden beş yıl geçmesiyle dava hakkı düşer. Bu hükümlerde affeden eşin dava hakkı da bulunmamaktadır.

Terk sebebiyle boşanma davasında ise ayrılığın en az altı ay sürmesi ve kanuni ihtar koşullarının yerine getirilmesi gerekir. İhtar, ayrılığın dördüncü ayı bitmedikçe istenemez; ihtardan sonra iki ay geçmedikçe bu sebebe dayalı dava açılamaz.

Bu özel süreler bütün boşanma sebeplerine uygulanmaz.

Önceki Boşanma Davasının Reddedilmesinden Sonraki Süre

Türk Medeni Kanunu'nun 166/4. maddesi, 7532 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.

Güncel düzenlemeye göre, daha önce açılan boşanma davasının reddedilmiş olması, ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesi ve bu sürede ortak hayatın yeniden kurulamaması hâlinde eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilebilir.

Buradaki bir yıllık süre, eşlerin fiilen ayrı yaşamaya başladığı tarihten değil, önceki davadaki ret kararının kesinleşmesinden itibaren hesaplanır.

Boşanma Kararına İtiraz ve Kesinleşme

İlk derece mahkemesinin kararına karşı kanun yolu açık olduğu takdirde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca istinaf başvuru süresi kural olarak ilamın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır.

Duruşmada boşanma kararı açıklanması ile evliliğin hukuken sona ermesi aynı şey değildir. Boşanmanın hukuki sonuçlarının doğması bakımından kararın kesinleşmesi gerekir.

Boşanma Davasında Nafaka, Velayet ve Tazminat Nasıl Talep Edilir?

Boşanma davasında yalnızca evliliğin sona erdirilmesi değil, boşanmanın taraflar ve çocuklar üzerindeki hukuki sonuçları da önem taşır.

Nafaka: Dava devam ederken eşlerin ve çocukların geçimi için tedbir nafakası gündeme gelebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 169. maddesine göre hâkim gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. Boşanmanın ardından yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası ise kendi hukuki koşullarına göre değerlendirilir.

Velayet: Ortak çocukların velayetinin düzenlenmesinde belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Eşlerden birinin boşanmadaki kusur durumu, tek başına velayet konusunda kesin bir sonuç doğurmaz.

Maddi ve manevi tazminat: Türk Medeni Kanunu'nun 174. maddesi kapsamında tazminat talepleri ileri sürülebilir. Ancak boşanma kararı verilmesi, talep edilen tazminatın mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez. Kanuni koşullar ve kusur durumu ayrıca incelenir.

Mal paylaşımı: Boşanma kararıyla eşlerin bütün malvarlığı kendiliğinden paylaşılmış olmaz. Mal rejiminin tasfiyesi, ilgili hükümlere ve usul kurallarına göre ayrıca değerlendirilir.

Bu taleplerin dava açılmadan önce belirlenmesi, dilekçenin hazırlanması ve hakların korunması bakımından önemlidir.

Boşanma Davası Açmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler

Boşanma sürecinde karşılaşılan önemli sorunlardan biri, davanın yalnızca evliliğin sona erdirilmesine yönelik bir işlem olarak görülmesidir.

Oysa dava dilekçesinde yer alan veya almayan bir talep, ileride mali ve kişisel hakların kullanılmasını etkileyebilir.

Özellikle şu hususlara dikkat edilmelidir:

Boşanma sebebi ile deliller uyumlu olmalıdır. Dilekçede anlatılan olayların ispatında kullanılacak deliller önceden değerlendirilmelidir. Hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen kayıtların kullanılabileceği varsayılmamalıdır.

Talepler açık biçimde belirlenmelidir. Nafaka, tazminat ve çocuklarla ilgili düzenlemelerde belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır.

Anlaşmalı boşanmada feragat ifadeleri dikkatle incelenmelidir. Tarafların birbirlerinden herhangi bir hak veya alacak istemeyeceklerine ilişkin geniş kapsamlı beyanlar, sonradan gündeme gelebilecek uyuşmazlıklar bakımından hukuki sonuç doğurabilir.

Şiddet ve tehdit durumunda koruyucu tedbirler değerlendirilmelidir. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirler için boşanma davasının sonuçlanmasının beklenmesi gerekmez. Gerekli koşullarda ilgili makamlara ayrıca başvurulabilir.

Boşanma davası ile diğer hukuki talepler birbirinden ayrılmalıdır. Mal rejiminin tasfiyesi, ziynet alacağı veya başka bir alacak talebinin boşanma hükmüyle kendiliğinden çözüleceği düşünülmemelidir.

Ayrıca boşanma davası açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurma şartı bulunmamaktadır. Boşanma kararı mahkeme tarafından verilir.

Boşanma Sürecinde Hakların Korunması ve Hukuki Değerlendirme

Boşanma davası açılması, hukuken belirli şekil ve usul kurallarına bağlıdır. Ancak sürecin asıl önemi, yalnızca dava dilekçesinin mahkemeye verilmesinde değil, boşanmanın doğuracağı sonuçların doğru değerlendirilmesinde ortaya çıkar.

Davanın türü, dayanılan boşanma sebebi, çocukların durumu, ekonomik koşullar, mevcut deliller ve tarafların talepleri her dosyada farklı olabilir.

Bu nedenle boşanma davası açılmadan önce hakların ve yükümlülüklerin kapsamının belirlenmesi, gerekli belgelerin hazırlanması ve usul sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Özellikle nafaka, tazminat, velayet ve malvarlığına ilişkin uyuşmazlıkların bulunduğu durumlarda hukuki sürecin somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi, ileride ortaya çıkabilecek hak kayıplarının önlenmesi bakımından önem taşır.