Askerlik hukuku; Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapan muvazzaf personelden, zorunlu askerlik hizmetini yerine getiren yükümlülere kadar geniş bir kitleyi kapsayan özel bir hukuk dalıdır. Askeri hizmetin kendine has "mutlak itaat" ve "disiplin" kuralları, bu alandaki davaların sivil mahkemelerden çok daha farklı bir bakış açısıyla yönetilmesini zorunlu kılar.
Türkiye geneli askerlik hukuku avukatları, hem 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’na hem de ilgili idari mevzuata hakimiyetleriyle, askeri personelin mesleki geleceğini ve hürriyetini koruma altına alır.
Askeri Ceza ve Disiplin Hukukunun Dinamikleri
Askeri uyuşmazlıklarda süreç, sivil hukuktan farklı olarak çok hızlı ilerler. Savunma için verilen süreler kısıtlıdır ve disiplin kurullarının kararları meslekten ihraçla sonuçlanabilecek kadar ağırdır.
Sık Karşılaşılan Askeri Ceza Davaları
-
Firar ve İzin Tecavüzü: Birliğinden izinsiz ayrılan veya izin süresi bittiği halde dönmeyen personelin yargılandığı davalar.
-
Emre İtaatsizlikte Israr: Askeri hiyerarşiyi doğrudan etkileyen, ciddi hapis cezaları öngörülen suç tipi.
-
Üste Hakaret veya Fiili Taarruz: Alt-üst ilişkisinden doğan, askeri nezaket ve disiplini bozan eylemler.
-
Askeri Eşyayı Kasten Tahrip veya Kaybetme: Devletin zimmetindeki teçhizatın korunmasına yönelik davalar.
Askeri Personel İçin İdari ve Özlük Hakları Davaları
Askerlik hukuku sadece ceza davalarından ibaret değildir. Uzman çavuş, astsubay ve subayların mesleki kariyerlerini doğrudan etkileyen idari uyuşmazlıklar, uzman bir askeri avukat rehberliğinde çözülmelidir.
1. Atama (Tayin) İptal Davaları
Haksız veya eş durumuna aykırı yapılan atamaların iptali, personelin aile bütünlüğünün korunması açısından hayati önem taşır. "Hizmetin gereği" ilkesi ile "kişisel haklar" arasındaki dengeyi ancak tecrübeli bir hukukçu kurabilir.
2. Disiplin Cezalarının İptali
Hizmet yerini terk etme, borçlanma veya uygunsuz davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezaları, personelin sicilini karartarak terfi almasını engeller. Bu cezaların yargı yoluyla iptali mümkündür.
3. Meslekten Çıkarma ve Sözleşme Feshi
Özellikle uzman erbaşların sözleşme fesih süreçlerinde yapılan usul hataları, idare mahkemelerinde açılacak iptal davalarıyla giderilebilir ve personel görevine iade edilebilir.
Askerlik Yükümlüleri İçin Hukuki Çözümler
Zorunlu askerlik hizmeti sırasında karşılaşılan sorunlar da bu uzmanlık alanına girer:
-
Sağlık Raporu İtirazları: "Askerliğe Elverişli Değildir" veya tam tersi raporlara karşı yapılan itirazlar.
-
Bakaya ve Yoklama Kaçağı Süreçleri: İdari para cezalarının iptali ve adli sürecin yönetimi.
-
Vicdani Ret ve Bedelli Askerlik: Güncel mevzuat çerçevesinde yükümlü haklarının savunulması.
Askerlik Hukuku Süreç Karşılaştırma Tablosu
| İşlem Türü | Karar Mercii | İtiraz Süresi | Kritik Nokta |
| Disiplin Cezası | Disiplin Kurulu / Mahkeme | 60 Gün (İdari Yargı) | Savunmanın içeriği ve usul hataları. |
| Ceza Davası | Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi | 7 Gün | Delillerin sıhhati ve kasıt unsuru. |
| Atama İptali | İdare Mahkemesi | 60 Gün | Yürütmeyi durdurma talebinin gücü. |
| Sözleşme Feshi | İdare Mahkemesi | 60 Gün | Özlük dosyasındaki haksız puanlamalar. |
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Askeri mahkemeler kapatıldıktan sonra davalar nerede görülüyor?
2017 anayasa değişikliği ile askeri mahkemeler kapatılmıştır. Askeri suçlar artık sivil adli yargıda (Asliye/Ağır Ceza), idari uyuşmazlıklar ise İdare Mahkemelerinde görülmektedir. Ancak uygulanan kanun hala Askeri Ceza Kanunu'dur.
2. Sözleşmesi feshedilen bir uzman çavuş göreve dönebilir mi?
Evet. Eğer fesih işlemi hukuka aykırıysa, yetki tecavüzü varsa veya disiplin puanları yanlış hesaplanmışsa açılacak iptal davası ile göreve iade kararı alınabilir.
3. Firar suçu işleyen bir asker ne kadar ceza alır?
Firar suçunun cezası, fiilin işleniş şekline ve teslim olma süresine göre değişir. Etkin pişmanlık hükümleri ve uzman bir avukatın sunacağı hafifletici nedenler, cezanın ertelenmesini veya para cezasına çevrilmesini sağlayabilir.
4. "Avukat Burada" platformunda askeri davalara bakan avukatları nasıl bulurum?
Askerlik Hukuku sayfamız üzerinden "Uzmanlık" filtresini kullanarak, daha önce askeri yargıda görev yapmış veya bu alanda ihtisaslaşmış avukatlara kolayca ulaşabilirsiniz.
Neden "Avukat Burada" Üzerinden Bir Askeri Avukat Seçmelisiniz?
Askerlik hukuku hata payını affetmez. TSK’nın katı hiyerarşisi içinde hak aramak, hem cesaret hem de derin mevzuat bilgisi gerektirir. Platformumuzdaki avukatlar;
-
Güncel Mevzuata Hakimdir: 7068 ve 6413 sayılı kanunlardaki en son değişiklikleri takip ederler.
-
Hızlı Aksiyon Alırlar: Askeri birliklerdeki kısıtlı görüşme ve savunma sürelerini profesyonelce yönetirler.
-
Gizliliği Esas Alırlar: Askeri sırların ve kişisel verilerin korunmasına azami dikkat gösterirler.
Unutmayın: Komutanın verdiği ceza veya idarenin yaptığı işlem her zaman hukuka uygun olmayabilir. Hakkınızı aramak, askeri disipline aykırı değil; tam aksine hukuk devletinin bir gereğidir.